Artikel en stelling over het "nieuwe leren"

Artikel uit de Volkskrant over het “nieuwe leren” (http://www.volkskrant.nl/binnenland/article413513.ece/Nieuwe_leren_in_het_mbo_uitgesteld )

"‘Nieuwe leren’ in het mbo uitgesteld
Van onze verslaggeefster Yvonne Doorduyn op 06 april '07, 02:46, bijgewerkt 06 april '07, 11:14

DEN HAAG - De verplichte invoering van het ‘nieuwe’, competentiegerichte leren in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) in 2008 gaat niet door. Aanleiding is het grote aantal klachten van leerlingen. De invoering wordt twee jaar uitgesteld, tot 1 augustus 2010, om scholen tijd te geven om het nieuwe onderwijs beter te organiseren.

Ook trekt Onderwijsstaatssecretaris Van Bijsterveldt van een aantal slecht presterende mbo-opleidingen binnenkort de examenlicentie in, en komen er strengere eisen waaraan leerlingen aan het eind van de opleiding moeten voldoen.

Dat staat in een brief die CDA-staatssecretaris Van Bijsterveldt donderdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De brief spreekt van een ‘breuk met het verleden’. ‘De laatste jaren heeft het onderwijs meer ruimte gekregen’, verklaart Van Bijsterveldt. ‘De tijd is gekomen scholen nadrukkelijker aan te spreken op de kwaliteit.’

Het ‘nieuwe leren’, een verzamelnaam voor nieuwe onderwijsvormen, is omstreden. De gedachte achter het nieuwe leren is dat leerlingen meer opsteken als ze (via internet of opdrachten) actief met de stof bezig zijn dan wanneer een leraar de theorie klassikaal overbrengt. ‘Ik sta achter het idee’, zegt Van Bijsterveldt. ‘Maar invoering in 2008 is onverantwoord. Kinderen mogen niet de dupe worden: geen verloren generaties.’

Van Bijsterveldt gaat met haar ‘kwaliteitsoffensief’ verder dan de onderwijssector haar aanraadt. Wat betreft de eisen waaraan de leerlingen moeten voldoen, slaat ze de adviezen in de wind. Van Bijsterveldt: ‘Ik vind het nodig het kennen en kunnen steviger te verankeren.’ De nieuwe eisen bevatten onder meer expliciet benoemde beheersingsniveaus Nederlands.

Mbo-opleidingen die hun examenlicentie dreigen te verliezen, zijn vorig jaar al gewaarschuwd. Hoeveel opleidingen het betreft, zegt Van Bijsterveldt nog niet. De scholen krijgen binnen twee weken een brief. Het mbo telt 485 duizend leerlingen."


Dit artikel van Yvonne Doorduyn in april 2007 verduidelijkt een probleem van omzetting van het “nieuwe leren”: Generaties van mensen groeiden in scholen op die erg leraar gestuurd en frontaal uitgericht waren. De “fun”-maatschappij in die wij in Europa leven blijkt steeds meer voor passief consumerende mensen geschikt. Om hier een radicale verandering in de manier van leren binnen een korte tijd te doen en te verwachten, dat de leerlingen deze verandering goed aankunnen is iets optimistisch.

Het feit dat leerlingen de nieuw verwachte vaardigheden van zelfstandig reflecterend en zelf gemotiveerd leren niet snel paraat hebben verbaast mij niet. Ondanks de tendens dat mensen steeds individueler en zelfstandiger worden zijn zij toch vaak sterk beïnvloed door ons maatschappij en de idealen en modes die hier gepresenteerd werden. Dus weer een soort van richtlijn en oriëntatie die niet echt eigen creativiteit en fantasie, laat staan eigen inspiratie ondersteund. De materialistische warden in onze tijd overspoelen vaak ons gevoelens voor ons echte eigen belangen. En hoe kun je in deze omstandigheden verwachten dat mensen makkelijk zelfstandig en uit eigen inspiratie hun keuzes en wegen gaan?

De situatie dat mensen met de nieuwe “vrijheid” in het “nieuwe leren” overvraagt zijn en mensen als Van Bijsterveldt zich uitgenodigt voelen om dus juist weer duidelijke regels en oriëntatie lijnen te bieden in dit nieuw systeem, onderstreept de moeite die wij mensen blijkbaar altijd met vrijheid hebben – om dat we niet meer echt de kans krijgen om te leren ermee om te gaan.
Elk nieuw impuls loopt tegen moeilijkheden aan en zou compromissen moeten doen. Maar op zich ligt in het idee van een vrijer en zelf-gemotiveerde onderwijs vanuit interesse en respect een mooi en belangrijk stap voor de mens op weg naar grotere vrijheid, om juist weg van de onvrij en passief makende consumeer-maatschappij te komen.
Maar de school is een gebied. Alleen zou dit moeilijk zijn. Wat kan ook in de maatschappij, in de bedrijven in de politiek aan verandering plaats vinden om deze vrijere benadering te ondersteunen?

Florian Auls